Uyuşturucu Madde Ticareti Suçu Hakkında Genel Bilgiler

Uyuşturucu madde ticareti suçu nedir?

Uyuşturucu madde ticareti ile uyuşturucu madde satmak, Türk Ceza Kanunu m.188’de düzenlenmiştir. Maddeye göre, uyuşturucu madde imal, ithal ve ihracı eylemleri ile uyuşturucu madde satmak, satışa arz etmek, nakletmek gibi Kanunda sayılan benzer diğer eylemler açısından hapis cezasının süresi farklı olarak belirlenmiştir.

Uyuşturucu ve uyarıcı maddeler nelerdir?

Uyuşturucu madde genellikle uyuşturucu etkisi bulunan ve kişide alışkanlık yaratan maddeleri ifade eder, bunlara narkotik madde denir. Ceza kanununda uyuşturucu ve uyarıcı maddeler tanımlanmamıştır. Ayrıca bunların kanunda teker teker gösterilmesi yolunu da gidilmemiştir. Öncelikli olarak uyuşturucu maddelerin genel olarak neler olduğunu kısa tanımlarla açıklayacak olduğumuzda:

-Afyon, haşhaş bitkisinden elde edilen bir maddedir. Opioidler sınıfındandır. İngilizce opium kelimesinden gelen afyon tabiri dilimizde haşhaş veya afyon olarak tanımlanmaktadır.

-Kokain, koka ismi verilen bitkinin yapraklarından elde edilir. Ekim aylarında genel olarak sabah zamanında toplanır. Yaprakları güneşte kurutulur. Sonra birtakım eleme işleminden geçirilerek yaprakları damarlarından atılır. Daha sonra değirmenlerde çekilerek toz haline getirilip kokain elde edilir. Beyaz ve parlak acı bir lezzeti olan kokusuz bir tozdur.

-Eroin, morfinden elde edilen kimyasal ve üretilmesi kolay bir maddedir. Beyaz, kokusuz, tadı acı, suda ve alkolde eriyen bir tozdur. Morfinmanların tedavisi için kullanılmaktadır. Nişasta görünümündedir. Morfinden çok daha fazla zehirli olduğu söylenmektedir.

-Morfin, ham afyonun onda birini oluşturmakta ve ham afyonun kimyasal işlemlerden geçirilmesi yolu ile elde edilmektedir. Afyon ile morfin benzer özellikler göstermekle birlikte morfin daha güçlü bir maddedir. Afyonun en önemli alkaloitti olan morfin, 1803’ de 21 yaşındaki bir eczacı olan Adam Sertürner tarafından bulunmuştur.

-Kodein, kimyasal olarak, C18 H21NO3 formülü ile simgelenmektedir. Afyondan elde edileceği gibi, morfinin methylatınından da elde edilebilir. Morfinin monomethyl eterinden meydana gelen alkoloid prizmalar şeklinde billurlaşan ve 155 santigratta eriyen renksiz kristaller şeklindedir. Kodein, haşhaş kozası içinde veyahut afyon içeriğinde bulunmaktadır. Beyaz, kokusuz, tadı acı olan bu madde, tıp alanında ağrı kesici ve öksürük giderici olarak kullanılmaktadır. Kodein, eroin veya diğer uyuşturucular kadar etkili bir madde değildir.

-Amfetaminler, Merkezi sinir sisteminde uyarıcı etki yapan sentetik uyuşturuculardandır. İlk kez 1887 yılında sentez edilerek aşırıcı derecede uyuma problemi olan kişilerin tedavisinde tıbbı amaçlı olarak kullanılmıştır. Ayrıca II. Dünya Savaşı sırasında İspanyollar, gemilerde uzun süre kalabilmek için, Almanlar ise, paraşütle yapılan operasyonlarda bu maddeyi kullanmışlardır. İngiltere ise, askerlerin yorgunluklarını ve korkusunu azaltmak için kullanmışlardır. Ülkemizde 1978 yılında üretimi ve satışı yasaklanmıştır. Kimyasal olarak, feniletilamin türevidir. Acı, hafif kokulu ve renksiz bir sıvıdır.

-Extasy, merkezi sinir sistemini uyaran maddeler içerisinde, özellikle Avrupa ülkelerinde en fazla kullanılan sentetik bir uyuşturucu maddedir. MDA yani MethleneDioxyAmfetamin adıyla anılmaktadır. 1912 yılında çeçe sineği gibi böceklerin ısırığı neticesinde oluşan uyku halini tedavi etmek için üretildiği ifade edilmektedir. Extasy, sokak dilinde Adam, XTC, Hug, beans (fasulyeler) ve aşk ilacı olarak bilinmektedir. Yasadışı bir uyuşturucu maddedir. Hem uyarıcı hem de hayal gördürücü tesirleri bulunmaktadır. Kullanıldığı zaman kişiye enerji vermenin yanı sıra, kullanıcı kişinin zaman algısında ve diğer algılarda bozukluklar meydana getirebilir. Ancak extasy maddesi, tahribatını temel olarak beyinde meydana getirmektedir.

-Esrar, aşağı yukarı dünyanın her yerinde yetiştirilebilen kenevir bitkisinden elde edilir. Bu bitki genel olarak nisan ve haziran aylarında ekilmekte, ağustos ve eylül aylarında toplanmaya hazır hale gelmektedir. Kenevir bitkisinden üç çeşit özellik arz eden esrar maddesi elde edilebilmektedir. Bunlardan ilki kenevir bitkisinin yaprakları üzerinde bulunan reçinenin alınması sonucu elde edilen reçine esrarıdır.

Uyuşturucu ve uyarıcı madde imal ve ticareti suçunu işleyenler ağır ceza mahkemesinde yargılanmaktadırlar.

Bu suç kanunda TCK 188. maddede şu şekilde düzenlenmiştir:

(1) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden kişi, (Değişik ibare: 6545 – 18.6.2014 / m.66) “yirmi yıldan otuz yıla kadar” hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(2) Uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı fiilinin diğer ülke açısından ithal olarak nitelendirilmesi dolayısıyla bu ülkede yapılan yargılama sonucunda hükmolunan cezanın infaz edilen kısmı, Türkiye’de uyuşturucu veya uyarıcı madde ihracı dolayısıyla yapılacak yargılama sonucunda hükmolunan cezadan mahsup edilir.

(3) Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, (Ek ibare: 5377 – 29.6.2005 / m.22) “sevk eden,” nakleden, depolayan, satın alan, kabul eden, bulunduran kişi, (Değişik ibare: 6545 – 18.6.2014 / m.66) “on yıldan az olmamak üzere” hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. (Ek cümle: 6545 – 18.6.2014 / m.66) “Ancak, uyuşturucu veya uyarıcı madde verilen veya satılan kişinin çocuk olması hâlinde, veren veya satan kişiye verilecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz.”

(4) Uyuşturucu (Ek ibare: 5377 – 29.6.2005 / m.22) “veya uyarıcı” maddenin eroin, kokain, morfin veya baz morfin olması halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(5) (Değişik: 6545 – 18.6.2014 / m.66) Yukarıdaki fıkralarda gösterilen suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.

(6) Üretimi resmi makamların iznine veya satışı yetkili tabip tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olan ve uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi doğuran her türlü madde açısından da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır. (Ek cümle: 5377 – 29.6.2005 / m.22) “Ancak, verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir.”

(7) Uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurmamakla birlikte, uyuşturucu veya uyarıcı madde üretiminde kullanılan ve ithal veya imali resmi makamların iznine bağlı olan maddeyi ülkeye ithal eden, imal eden, satan, satın alan, (Ek ibare: 5377 – 29.6.2005 / m.22) “sevk eden,” nakleden, depolayan veya ihraç eden kişi, (Değişik ibare: 6545 – 18.6.2014 / m.66) “sekiz” yıldan az olmamak üzere hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

(8) Bu maddede tanımlanan suçların tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticareti ile iştigal eden kişi tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.

Etkin Pişmanlık Hükümlerinin Uygulanması

Uyuşturucu madde ticareti suçuna katılmış olan kişi, resmi makamlar tarafından haber alınmadan önce, diğer suç ortaklarını yahut maddelerin bulunduğu veya imal edildiği yerleri ilgili merciye haber verirse, hakkında cezaya hükmolunmaz. Uyuşturucu madde ticareti suçunun resmi makamlarca haber alındıktan sonra gönüllü olarak, suçun meydana çıkmasına veya diğer suç ortaklarının yakalanmasına yardım ve hizmet eden kişi hakkında yardımın niteliğine göre verilecek ceza, dörtte birinden yarısına kadar indirilir. Etkin pişmanlık hükümlerin uygulanabilmesi için, etkin pişmanlıktan yararlanan sanığın yardımıyla suçun meydana çıkması yahut diğer suç ortaklarının yakalanması gerekir. Sanığın yardımı olmadan da suç meydana çıkıyor yahut suç ortakları yakalanabiliyorsa, sanığın etkin pişmanlıktan yararlanması mümkün olmayacaktır. Uyuşturucu ticareti suçuna ilişkin emsal bir Yargıtay kararı paylaşacak olursak;

Sanığın Evinde Bulunan 25 Gram Esrarın Başkasına Verileceği Yönünde Delil Olmaması Halinde Kullanım Sınırları İçerisinde Değerlendirilmesi Gerektiğine İlişkin

Yargıtay 10. Ceza Dairesi 2018/2521 E. 2018/7152 K. sayılı Kararı şu şekildedir:

“…İletişimin tespiti tutanakları, sanık savunması ve dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgelere göre; sanığın diğer sanıkların suçlarına iştirak ettiğine ilişkin somut olay ve olgularla örtüşmeyen telefon görüşmeleri dışında, kuşkuyu aşan kesin ve yeterli delil bulunmadığı, ikametinde yapılan aramada ele geçirilen kullanım sınırları içerisinde 25,1 gram esrarı da başkasına vereceğine ya da satacağına ilişkin kuşkuyu aşan kesin ve yeterli delil bulunmadığı anlaşıldığından sabit olan fiilinin “Kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma” suçunu oluşturduğu gözetilmeden, “Uyuşturucu madde ticareti yapma” suçundan mahkûmiyet hükmü kurulması,

Yasaya aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde olduğundan hükmün BOZULMASINA..” yönünde karar verilmiştir.

HUKUK SÖZLÜĞÜ:

Müdafii: Savunucu, savunan demektir.

Merci: Bir işin çözümü için başvurulacak makam.

Temyiz: bir mahkemece verilen kararın yasa ve usul yönünden incelenmesini sağlayan yasal yol.