İcra Takip Yolları Hakkında Genel Bilgiler

İcra takibi nedir?

İcra takibi, borçların devlet kuvveti yardımı ile (zorla) yerine getirilmesi maksadıyla yapılmaktadır. Kural olarak alacaklının icra dairesine yapacağı bir takip talebi ile başlamaktadır.

İcra takibini kimler başlatabilir?

Takip, alacaklının icra dairesine yapacağı bir takip talebi ile başlamaktadır. Takibin başlatılması için gerekli kanuni prosedür ve sürelere uyulması bakımından alacaklının herhangi bir hak kaybına uğramaması için söz konusu işlemlerin icra hukuk bilgisini haiz bir avukat aracılığı ile takip edilmesinde muhakkak fayda vardır. Ancak alacaklı bizatihi kendisi de icra dairesine takip talebinde bulunabilir.

İcra takibi için görevli ve yetkili mahkeme hangisidir?

Görevli merci icra daireleridir. Yetki hususu takibe konu işlemlerin hangi yerdeki icra dairesi tarafından yapılacağına ilişkindir. Bu konuda genel yetkili icra dairesi, borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesidir. Özel yetki kuralları ise saklıdır.

İcra takibi nasıl başlatılır?

İcra takibinin başlatılması için uyulması gereken yasal prosedür hangi tür takip yapılacağına göre değişmektedir. 3 başlık altında incelenmektedir:

A) İlamsız icra takibi nasıl açılır?

Alacaklı doğrudan icra dairesine başvurabilmektedir. Alacaklı söz konusu takip yoluna başvurmak için daha önce bir mahkemede dava açıp bir ilam elde etmek zorunda değildir. Doğrudan icra dairesine başvuru yapan alacaklının talep ettiği alacağını herhangi bir belgeye dayandırma zorunluluğu da yoktur.

B) İlamlı icra takibi nasıl açılır?

Alacaklı bir mahkemede dava açıp bir ilam elde etmesi ve bu ilama istinaden de alacağını icra takibine konu etmesi söz konusudur.

C)Kambiyo senetlerine mahsus takip yoluyla icra takibi nasıl açılır? (Çek, Bono, Poliçe)

Yalnızca kambiyo senetlerine mahsus olan özel bir ilamsız icra yoludur. Alacaklı olarak bu yola başvurabilmeniz için elinizde muhakkak bir kambiyo senedi bulunmalıdır. Örnek olarak taraflarca aralarında düzenlenmiş olan senet.

Ödeme emri nedir?

Ödeme emri ile borçluya, borcu ödemesi veya borca ilişkin itirazı varsa bildirmesi (borcunuz olmadığına, borcunuzun zamanaşımına uğradığına veya borcunuzu daha önce ödediğinize dair ve benzeri itirazlarınız) ve bunları yapmaması halinde mallarının haczedileceği icra dairesi tarafından ihtar edilmektedir.

Ödeme emrine itiraz nedir? İcra takibini durdurur mu?

Borçlunun borçlu olmadığına veya borcun vadesinin henüz gelmediğine yahut alacaklının böyle bir takibi yapmak konusunda yetkisi bulunmadığını gibi hususları icra dairesine bildirmesine ödeme emrine itiraz denir. Borçlu tarafından yasal süresi içerisinde ödeme emrine ve icra takibine yapılan itiraz kural olarak icra takibini durdurur.

Ödeme emrine itiraz hangi sürede ve nasıl yapılır?

Ödeme emrine itiraz süresi 7 gündür. Bu süre ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği tarihten itibaren başlamaktadır. Ancak takibin bir kambiyo senedine istinaden yürütülmesi halinde (çek, bono, poliçe) ödeme emrine itiraz için süreniz 5 gündür ve itirazı bir dilekçe ile icra mahkemesine yapmanız gerekmektedir. Borçlu ödeme emrine 7 ve 5 günlük süreler içerisinde itiraz etmez veya itiraz eder de söz konusu itirazı reddedilirse ödeme emri kesinleşecektir. Bu anlamda süreler kesin niteliktedir ve geçirmeniz halinde icra takibi bakımından aleyhinize bir durum ortaya çıkacağını bilmeniz de fayda vardır.

İcra takibine itiraz edilerek takibin durdurulması halinde, takibin devamını sağlamak için ne yapılmalıdır?

İcra takibine devam edilebilmesi için, borçlu tarafından icra takibine yapılan itirazın alacaklı tarafından hükümden düşürülmesi gerekmektedir. Bu hususta alacaklı olarak sahip olduğunuz iki ayrı imkân mevcuttur.

A) İtirazın iptali davası nasıl açılır?

Alacaklı bu davayı borçluya açmaktadır. Ayrıca alacaklı itirazın iptaline ilişkin bu davayı, söz konusu itirazın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde görevli ve yetkili mahkemede açmalıdır. Görevli mahkemenin belirlenmesi noktasında icra takibine konu edilen alacağınızın türü etkili olmaktadır. Borçlunun ödeme emrine itirazının alacaklıya tebliğ edilmemiş olması fakat borçlunun itirazı üzerine İcra Müdürlüğü’nce verilen takibin durması kararının alacaklıya tebliğ edilmesi halinde de bir yıllık itirazın iptali davası açma süresi işlemeye başlar. Yargıtay bu hususu açıkça belirtmiş ve ‘‘İtirazın iptali davasının, takip talebine itirazın alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içerisinde açılması gerekir. Bu sürenin hesaplanmasında İİK’ nın 19. maddesi hükmü dikkate alınmalıdır. İİK’ nın 67. maddesinde gösterilmiş olan bu süre hak düşürücü süredir. Somut olayda, doğrudan davalı borçlunun itiraz dilekçesi davacı alacaklı vekiline tebliğ edilmemiş ise de davalı borçlunun itiraz dilekçesi üzerine icra müdürlüğünce verilen ve borçlunun süresinde borca itiraz ettiğinin dilekçeyle beyan edildiği hususunu da içeren 02.03.2007 tarihli durma kararı davacı alacaklı vekiline 12.03.2007 tarihinde tebliğ edilmiştir. İtirazın iptali davasının açılma tarihi 26.05.2008’dir. Bu durumda itirazın iptali davasının dava şartlarından olan, hak düşürücü süre niteliğinde bulunan ve re ’sen dikkate alınması gereken 1 yıllık sürede davanın açılmamış olduğu gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, bu yönün göz ardı edilerek işin esasına girilip hüküm kurulması doğru görülmemiştir.’’ denilmiştir.

Yargıtay’a göre itirazın iptali davası açabilmek için mevcut olan bir yıllık hak düşürücü süre, borçlunun itirazı alacaklıya tebliğ edilmemiş olsa bile, İcra Müdürlüğü’nün icra takibinin durduğuna dair kararının alacaklıya tebliğiyle işlemeye başlar.

B) İtirazın kaldırılması davası nasıl açılır?

İcra takibine borçlunun itiraz etmesi halinde alacaklının itirazın iptali davası açma hakkı vardır. Ancak bu dava; genel mahkemelerde görülmesi, alacağın ispatının genel kurallara tabi olması, çeşitli delillere dayanılabilmesi ve benzeri sebeplerle oldukça uzun sürebilmektedir. Bu sebeple yasa koyucu İİK 68 ve devamındaki maddelerde, itirazın iptali davasına nazaran daha kısa sürede sonuçlanan itirazın kaldırılması istemini düzenlenmiştir. Daha hızlı sonuçlanmakla birlikte alacaklının bu yola başvurabilmesi için icra takibine konu alacağının İİK madde 68’de yazılı belgelerden birine dayanması gerekmektedir. İtirazın kaldırılması istemi; itirazın kesin olarak kaldırılması istemi ya da itirazın geçici olarak kaldırılması istemi şeklinde olabilir. Borçlu tarafından yapılan itiraz borca ilişkin ise itirazın kesin olarak kaldırılması, imzaya ilişkin ise itirazın geçici olarak kaldırılması isteminde bulunulmalıdır.

Alacaklının itirazın kaldırılması isteminde bulunabilmesi için gerekli olan ve İİK 68/1 hükmünde belirtilen belgeler şunlardır:

1-İmzası ikrar edilmiş senet

2-İmzası noterce tasdik edilmiş senet

3-Resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dâhilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeler

4-Krediler ile ilgili belgeler

İtirazın kaldırılması talebi 6 aylık süreye tabidir. Bu süre itirazın alacaklıya tebliğ edildiği tarihten itibaren başlamakta olup hak düşürücü niteliktedir.

HUKUKİ SÖZLÜK

İlam: Mahkeme kararı

Kambiyo senedi: Kanunlarımızda sınırla sayıda belirlenmiş olan çek, poliçe, bono gibi kıymetli evraklardır.

Vade: Borcun muaccel olacağı, ödenmesi gereken tarihi ifade eder.

Yerleşim yeri: İkametgâh adresinizi ifade etmektedir.

İkrar: Açıkça söyleme, kabul demektir.

Tebliğ: Bildirme, yazılı bir emri ilgili şahsa teslim etme demektir.